آیا روغن آرگان واقعا بهترین روغن برای مراقبت از پوست و مو است؟(بررسی مزایا)

در دنیای امروز مراقبت از پوست و مو، روغن آرگان به عنوان «طلای مایع» شناخته می‌شود و در صدر فهرست محبوب‌ترین روغن‌های طبیعی قرار دارد. این روغن که از هسته میوه درخت آرگان بومی مراکش استخراج می‌شود، به دلیل ترکیبات مغذی، خواص آنتی‌اکسیدانی و اثرات اثبات‌شده در زیبایی و سلامت، توجه بسیاری از متخصصان و مصرف‌کنندگان را به خود جلب کرده است. اما آیا روغن آرگان اصل واقعاً بهترین انتخاب برای مراقبت از پوست و مو است؟ این مقاله با رویکردی علمی و تجربی، به بررسی ترکیبات، روش‌های استخراج، تفاوت روغن آرگان اصل و تقلبی، مزایا برای انواع پوست و مو، نحوه استفاده صحیح، مقایسه با سایر روغن‌های گیاهی و نکات کلیدی خرید و نگهداری می‌پردازد. همچنین، تأثیرات زیست‌محیطی و اجتماعی تولید روغن آرگان و استانداردهای کیفیت و گواهی‌های معتبر نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد تا تصویری جامع و کاربردی برای انتخاب آگاهانه ارائه شود.

 

روغن آرگان اصل چگونه ساخته می شود؟

مشهور است که بزها در کشور مراکش از این درخت بالا رفته و میوه اش را میخورند و سپس هسته وسط این میوه به طور دست نخورده دفع میشود؛ افرادی در این کشور این هسته ها را جمع آوری کرده و به روش های سنتی اقدام به روغنگیری از این هسته میکنند!

 

روش‌های استخراج روغن آرگان: سنتی و صنعتی

استخراج سنتی

در روش سنتی، هسته‌های میوه آرگان توسط زنان محلی با دست شکسته و آسیاب می‌شوند. سپس با افزودن آب و مالش دستی، روغن استخراج می‌شود. این فرآیند بسیار زمان‌بر و طاقت‌فرساست (برای ۱ لیتر روغن، حدود ۵۰ کیلوگرم میوه و ۲۴ ساعت کار لازم است). روغن به دست آمده معمولاً تصفیه‌نشده و سرشار از ترکیبات فعال است، اما ممکن است به دلیل شرایط بهداشتی پایین، کیفیت و ماندگاری کمتری داشته باشد.

استخراج مکانیکی (پرس سرد)

امروزه، بیشتر روغن آرگان اصل با روش پرس سرد مکانیکی تولید می‌شود. در این روش، هسته‌ها بدون حرارت‌دهی یا با حرارت بسیار پایین (زیر ۴۵ درجه سانتی‌گراد) تحت فشار قرار می‌گیرند تا روغن خالص و مغذی استخراج شود. این روش باعث حفظ حداکثری ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها می‌شود و کیفیت روغن را تضمین می‌کند.

استخراج با حلال

در برخی صنایع، از حلال‌های شیمیایی (مانند هگزان) برای استخراج روغن استفاده می‌شود. اگرچه بازده بالاتری دارد، اما احتمال باقی‌ماندن حلال و کاهش ترکیبات مفید وجود دارد و معمولاً برای مصارف آرایشی صنعتی یا خوراکی کم‌کیفیت به کار می‌رود.

تفاوت روغن آرگان خوراکی و آرایشی

• خوراکی: از هسته‌های برشته‌شده، رنگ تیره‌تر و طعم آجیلی قوی‌تر
• آرایشی: از هسته‌های خام، رنگ زرد طلایی روشن، بوی ملایم و مناسب برای پوست و مو

 

مزایای علمی روغن آرگان برای پوست

مرطوب‌کنندگی و آبرسانی عمیق

روغن آرگان اصل به دلیل غلظت بالای اسیدهای چرب و ویتامین E، رطوبت را در لایه‌های پوست حفظ کرده و از خشکی و پوسته‌پوسته شدن جلوگیری می‌کند. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که استفاده منظم از روغن آرگان، هیدراتاسیون پوست را به طور معناداری افزایش می‌دهد و سد دفاعی پوست را تقویت می‌کند.

ضدپیری و کاهش چین و چروک

آنتی‌اکسیدان‌های قوی (مانند توکوفرول‌ها و پلی‌فنول‌ها) با خنثی‌سازی رادیکال‌های آزاد، از پیری زودرس و ایجاد خطوط ریز جلوگیری می‌کنند. مطالعات انسانی نشان داده‌اند که مصرف موضعی و خوراکی روغن آرگان، خاصیت ارتجاعی پوست را افزایش داده و عمق چین و چروک‌ها را کاهش می‌دهد.

روشن‌کنندگی و کاهش لک‌های پوستی

تحقیقات نشان می‌دهد که روغن آرگان با مهار آنزیم تیروزیناز و کاهش ملانوژنز، به کاهش لک‌های ناشی از آفتاب، جای جوش و هایپرپیگمنتاسیون کمک می‌کند. همچنین، با بازسازی سد لیپیدی پوست، رنگ پوست را یکنواخت‌تر و شفاف‌تر می‌سازد.

تنظیم چربی و درمان آکنه

برخلاف تصور رایج، روغن آرگان برای پوست‌های چرب و مستعد آکنه نیز مناسب است. اسید لینولئیک موجود در آن تولید سبوم را متعادل می‌کند و خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی آن به کاهش جوش و قرمزی کمک می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که استفاده موضعی از کرم حاوی روغن آرگان، ترشح سبوم را تا ۲۲٪ کاهش داده و ظاهر پوست چرب را بهبود می‌بخشد.

ترمیم زخم‌ها و بهبود جای جوش

روغن آرگان با تقویت بازسازی سلولی و خاصیت ضدالتهابی، به ترمیم سریع‌تر زخم‌های سطحی، خراشیدگی‌ها و کاهش جای جوش کمک می‌کند.

محافظت در برابر آسیب‌های محیطی و اشعه UV

آنتی‌اکسیدان‌های قوی و کاروتنوئیدهای روغن آرگان از پوست در برابر آسیب‌های ناشی از اشعه ماوراء بنفش، آلودگی و استرس اکسیداتیو محافظت می‌کنند. اگرچه جایگزین ضدآفتاب نیست، اما به عنوان مکمل مراقبت روزانه توصیه می‌شود.

تسکین التهابات و بیماری‌های پوستی

خواص ضدالتهابی روغن آرگان آن را برای تسکین علائم بیماری‌هایی مانند اگزما، پسوریازیس و روزاسه مؤثر می‌سازد. ویتامین E و اسیدهای چرب به کاهش خارش، قرمزی و تحریکات پوستی کمک می‌کنند.

افزایش خاصیت ارتجاعی و پیشگیری از ترک‌های پوستی

استفاده منظم از روغن آرگان، به ویژه در دوران بارداری، به پیشگیری و کاهش ترک‌های پوستی (استریا) کمک می‌کند و خاصیت ارتجاعی پوست را افزایش می‌دهد.

مناسب برای انواع پوست

روغن آرگان اصل به دلیل بافت سبک و غیرکومدون‌زا (شاخص کومدوژنیک صفر)، برای انواع پوست (خشک، چرب، حساس، مختلط و مستعد آکنه) مناسب است و منافذ را مسدود نمی‌کند.

روش برای پوست صورت

شب ها ترجیحا قبل از خواب (به علت جذب بالاتر سلول‌های پوستی در شب) صورت خود را کاملا تمیز نموده و چند قطره از روغن را به مدت سه تا پنج دقیقه روی پوست صورت و گردن ماساژ دهید تا به تدریج جذب شود. این عمل را می توانید بلافاصله پس از حمام نیز بر روی پوست تمیز خود انجام دهید.

برای افزایش تاثیرگزاری روغن آرگان می توانید این روغن را به صورت مخلوط شده با روغن بنفشه یا گل سرخ استفاده نمایید.

 

 

بهبود آکنه با روغن آرگان

جوش های پوستی عوامل زیادی از جمله استرس، تغییرات هورمونی، چربی بیش از اندازه پوست و… داشته و واضح است که یک روغن به تنهایی نمی تواند همه ی این مشکلات را برطرف نماید. برای بهبود آکنه حتما باید ابتدا علت آن را درمان کنید؛ در طول دوره درمان با انتخاب صابون با ph مناسب پوست خود را شستشو داده و خشک کنید. پس از آن صورت را با چند قطره روغن به آرامی ماساژ دهید تا به تسریع بهبود جوش های پوستی کمک کند.

 

بهبود شوره ی سر

برای بهبود شوره سر به دوره ی درمان چهل روزه نیاز است. روزانه چند قطره از روغن را به پوست سر خود بمالید و با سر انگشتان به صورت دورانی به مدت سه تا پنج دقیقه ماساژ دهید.
لازم است در طی این مدت مصرف مواد خوراکی با طبع گرم و خشک مانند ادویه جات و سرخ کردنی ها را به حداقل رسانید. همچنین در صورت وجود استرس و اضطراب آن را ریشه یابی و درمان کنید.

بهبود ریزش مو

برخلاف تبلیغات رایج، روغن آرگان برای همه انواع ریزش مو از جمله ریزش در اثر کم خونی یا مشکلات هورمونی تاثیر چندانی ندارد و فقط برای بهبود برخی از انواع ریزش مو مفید است. بنابراین برای برطرف کردن این ریزش موها ابتدا باید علت آن یعنی کمخونی یا مشکلات هورمونی و غیره برطرف شده و سپس با استفاده از روغن آرگان ریشه و پیاز مو را تقویت کرد.

طول دوره درمان با این روغن جهت بهبود ریزش مو دو تا سه ماه است و لازم است هرشب ریشه ی مو و پوست سر را به پنج تا ده قطره روغن آرگان خالص آغشته نموده و به مدت پنج دقیقه به آرامی با نوک انگشتان به صورت دایره ای ماساژدهید تا جذب شود.

 

خرید روغن آرگان قانون

روش تشخیص روغن آرگان اصل

همانگونه که در مطلب نوشته شده در مورد روغن خراطین نیز به طور کامل توضیح داده شد، مطمئن ترین روش برای خرید روغن خراطین اصل، گرفتن آنالیز آزمایشگاهی و مقایسه داده ها با رفرنس های معتبر است. این کار علی رغم ایجاد اطمینان از اصالت روغن ، پرهزینه است و نیاز به دانش جهت تحلیل داده های آزمایشگاهی دارد.
سایر روش ها از جمله مقایسه بر اساس رنگ و بو و ظاهر و… که در ادامه توضیح داده خواهد شد روش های چندان معتبری برای تشخیص روغن آرگان نمی باشد.

عطر و رایحه روغن آرگان اصل چگونه است؟

روغن آرگان خالص هیچ بوی خاص و متمایزی نسبت به سایر روغن ها نداشته و عطر و رایحه روغن های آرگان موجود در بازار به علت اضافه کردن اسانس های شیمیایی به این روغن است. اضافه کردن این رایحه های معطر استفاده از این روغن را دلپذیرتر کرده و حس خوبی در مصرف کننده پدید می آورد؛ بازه ی این اسانس ها بسیار متغیر بوده و بوهایی همچون بوی عطر، قهوه، بادام زمینی، چوب و غیره را در بر میگیرد.

آیا روغن آرگان غلیظ و سفت است؟

پاسخ این سوال منفی است؛ روغن آرگان خالص غلظتی شبیه غلظت روغن زیتون یا کنجد دارد. غلیظ نمودن روغن آرگان به علت تاثیر روانی بر مصرف کننده انجام میگیرد. این عمل به دو صورت اضافه کردن روغن های غلیظ با ویسکوزیته (گرانروی) بالا مانند اضافه کردن روغن کرچک به روغن آرگان یا اضافه کردن مواد شیمیایی قوام دهنده به روغن صورت می گیرد و حس غلظت به مصرف کننده القا می شود.

 

طب سنتی و روغن آرگان!

بر خلاف تصور عموم که فکر میکنند طب سنتی از موافقان استفاده از روغن آرگان است، بسیاری از اساتید طب ایرانی با استفاده از این روغن مخالفت های شدیدی دارند.
برخی از آن ها ترویج استفاده از این روغن را به دلیل بمباران تبلیغاتی تولیدکنندگان این روغن و تاثیر رسانه ها بر مردم می دانند.
آن ها خواص استفاده از روغن آرگان را در مقابل روغن های پر ارزشی مانند روغن بنفشه (که دارای خواص بسیاری برای پوست و مو می باشد) ناچیز شمرده و معتقدند در بیان خواص این روغن اغراق می شود.
همچنین عده ای از آنان معتقدند بسیاری از گیاهان و روغن های گیاهی در کشور ما وجود دارند که همه خواص ذکر شده برای روغن آرگان را دارند و از این روغن به مراتب بهتر عمل کرده و ضررهای روغن آرگان فرآوری شده را نیز ندارند.
در کتب کهن طب سنتی مانند کتاب های ابن سینا و رازی و… نیز نامی ازین روغن برده نشده است.

روغن آرگان به چه اشکالی عرضه می شود؟

شاید تصور کنید که آرگان تنها به شکل روغن عرضه و مصرف می شود، در حالیکه بازارهای داخلی و خارجی مملو از اشکال مختلف از این روغن و فرآورده های حاوی آن هستند.
این فرآورده ها به صورت ماسک های پوست و مو، شامپو آرگان ، سرم آرگان، تونیک آرگان، کرم آرگان، صابون آرگان و غیره عرضه می شود.

روغن آرگان خوراکی!

یکی از روشهای استفاده از روغن آرگان در کشور مراکش استفاده خوراکی ازین محصول است؛ برای استفاده خوراکی این روغن خواص متعددی همچون کاهش کلسترول، پیشگیری از سرطان، بهبود سلامت دستگاه گوارش و… ذکر شده است.
باید توجه داشت که روغن استفاده شده در این حالت باید کاملا خالص بوده و هیچ افزودنی خارجی به آن اضافه نشده باشد؛ در صورتیکه اکثر روغن های آرگان عرضه شده در بازار های کشورمان حاوی اسانس، مواد نگهدارنده و… می باشند که مصرف خوراکی آن برای سلامتی مضر است. همچنین با توجه به قیمت بالای این روغن، مصرف آن در غذاها مقرون به صرفه نمی باشد.

 

چرا علاقه به استفاده از روغن آرگان زیاد است؟

با سرعت گرفتن زندگی دنیای امروز و کاهش صبر و حوصله مردم در جوابگیری از داروها و لوازم آرایشی و بهداشتی، علاقه به استفاده از محصولی که به طور جامع و یکجا خواص بی نظیری برای رفع مشکلات پوست و مو (که مشکل بخش عظیمی از مردم جامعه است) داشته باشد افزایش پیدا کرده است. با معرفی این روغن و ذکر خواص بیشمار برای آن، گویی به یکباره حلّال جمیع مشکلات پوست و مو یافت شده و به همین دلیل اقبال عمومی به استفاده از آن نسبت به روغن های دیگر بسیار زیاد است.

ایمنی، حساسیت‌ها و عوارض جانبی احتمالی

ایمنی عمومی

روغن آرگان اصل برای اکثر افراد بی‌خطر است و به خوبی تحمل می‌شود. با این حال، مانند هر محصول طبیعی، احتمال بروز حساسیت یا واکنش پوستی وجود دارد.

عوارض جانبی احتمالی

• حساسیت پوستی: خارش، قرمزی، التهاب یا کهیر (به‌ویژه در افراد با سابقه آلرژی به آجیل)
• جوش و انسداد منافذ: در موارد نادر و استفاده بیش از حد، به‌ویژه در پوست‌های بسیار چرب
• واکنش‌های آلرژیک شدید (آنافیلاکسی): بسیار نادر، اما در صورت بروز باید فوراً مصرف قطع و به پزشک مراجعه شود
• عوارض خوراکی: تهوع، اسهال، نفخ، بی‌حالی (در مصرف خوراکی بیش از حد)

نکات احتیاطی

• قبل از مصرف گسترده، تست پچ روی بخش کوچکی از پوست انجام دهید.
• در صورت بروز هرگونه واکنش، مصرف را قطع و با پزشک مشورت کنید.
• برای زنان باردار و شیرده، مصرف موضعی معمولاً بی‌خطر است اما مشورت با پزشک توصیه می‌شود.